ผู้ติดเชื้อวัณโรคแฝง (Latent TB) คือกลุ่มคนที่เชื้อแบคทีเรียซ่อนอยู่ในร่างกายโดยไม่แสดงอาการ แต่มีโอกาสพัฒนาไปเป็นวัณโรคระยะแสดงอาการ (Active TB) และแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้อื่นได้ การคัดกรองที่รวดเร็วและแม่นยำจึงเป็นหัวใจสำคัญในการหยุดยั้งการแพร่ระบาด ล่าสุด ทีมวิจัยไทยจาก NECTEC ร่วมกับ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยในวารสารระดับโลกอย่าง Biosensors and Bioelectronics (2024) นำเสนอเทคโนโลยีคัดกรองวัณโรคแฝงรูปแบบใหม่ที่ผสมผสาน เซนเซอร์ SERS (Label-free SERS) เข้ากับ ปัญ

ความท้าทายในระบบสาธารณสุขและการคัดกรองโรคเชิงรุก ในยุคปัจจุบัน เทคโนโลยีทางการแพทย์มุ่งเน้นการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำ รวดเร็ว และสามารถเข้าถึงผู้ป่วยได้ในระดับชุมชน หรือที่เรียกว่า Point-of-Care Testing (POCT) เนื่องจากโรคติดเชื้อและโรคเรื้อรังหลายชนิดมักไม่แสดงอาการในระยะเริ่มต้น แต่กลับสร้างความเสียหายรุนแรงและแพร่กระจายไปยังผู้อื่นได้หากไม่ได้รับการตรวจพบอย่างทันท่วงที หนึ่งในโจทย์ที่ท้าทายที่สุดของสาธารณสุขไทยและระดับโลกคือ “วัณโรค” (Tuberculosis: TB) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “วัณ

ด้วยความสามารถในการ "มองเห็น" สิ่งที่น้อยมากๆ SERS จึงถูกนำไปประยุกต์ใช้ในหลากหลายวงการ: การแพทย์และชีววิทยา: ใช้เป็นเซ็นเซอร์ตรวจหาตัวบ่งชี้มะเร็ง (Cancer markers) ในเลือด, ตรวจหาไวรัส หรือแบคทีเรีย, วิเคราะห์ DNA และโปรตีน สิ่งแวดล้อม: ตรวจหาสารปนเปื้อนในน้ำดื่ม เช่น ยาฆ่าแมลง หรือ โลหะหนัก ในปริมาณที่น้อยมากๆ นิติวิทยาศาสตร์: ตรวจพิสูจน์หลักฐานที่เป็นร่องรอยขนาดเล็ก เช่น คราบยาเสพติด หรือ วัตถุระเบิด ที่หลงเหลือในที่เกิดเหตุ อุตสาหกรรมอาหาร: ตรวจหาสารเคมีตกค้าง หรือสาร